Grypa jest ostro przebiegającą chorobą zakaźną i może stanowić zagrożenie dla życia. W samych Stanach Zjednoczonych każdego roku umiera około 40 000 ludzi z powodu powikłań pogrypowych. W XX wieku zanotowano trzy pandemie grypy. Mimo to w wielu krajach wciąż lekceważy się tą chorobę. Odróżnienie grypy od zwykłego przeziębienia jest niezwykle trudne. Dlatego najlepiej, żeby nasz stan zdrowia ocenił lekarz rodzinny.
Najskuteczniejszą i najtańszą metodą uniknięcia zachorowania są szczepienia profilaktyczne. Pomimo tego Polacy stosunkowo rzadko się na nie decydują. Dziesięć lat temu zaszczepiło się 0,7% Polaków, trzy lata temu 5%. W ubiegłym roku liczba ta urosła do 9%.
Nie ma stuprocentowej ochrony przed grypą. Możemy jednak uniknąć powikłań i sprawić, że choroba będzie miała lżejszy przebieg właśnie dzięki szczepieniom. Wyróżniamy trzy typy wirusów: A, B, i C. Większość preparatów zabezpiecza przed najczęściej spotykanym wirusem typu A.
Szczepionki są skuteczne jedynie pod warunkiem, że są „aktualne”. Zeszłoroczne preparaty nie będą wzmacniały naszej odporności. Dlatego apteki wycofują je z obiegu na początku każdego sezonu. Zawsze jednak warto się upewnić, czy zakupiona szczepionka została wyprodukowana w bieżącym roku. Należy dokładnie przeczytać ulotkę, żeby nie zmarnować swoich pieniędzy.
Szczepienia ochronne powinny być aplikowane przede wszystkim osobom, które są najbardziej wrażliwe na powikłania grypy. Dotyczy to dzieci, osób po 50 roku życia oraz przewlekle chorych. Do grup zwiększonego ryzyka należą też astmatycy oraz osoby, które mają chore oskrzela i płuca. To samo dotyczy dzieci i dorosłych, leczonych z powodu cukrzycy i niewydolności nerek. Dla bezpieczeństwa rozwijającego się dziecka wszystkie kobiety, które planują ciążę na sezon chorobowy także powinny się zabezpieczyć przeciwko grypie.
Od zastrzyku do nabrania odporności muszą minąć co najmniej dwa tygodnie, dlatego najlepiej jest się zaszczepić jeszcze przed początkiem sezonu grypowego. Dotyczy to zwłaszcza osób z tzw. grup podwyższonego ryzyka. Jeśli jednak nie zdążyliśmy się zaszczepić przed sezonem warto to zrobić także wtedy, kiedy wokół nas rośnie już liczba zachorowań. Przeciwciała chroniące przed chorobą powstają już po siedmiu dniach i utrzymują się przez prawie dwanaście miesięcy. Nawet, jeśli zaszczepimy się w grudniu, mamy dużą szansę uniknięcia grypy. W Polsce szczyt zachorowań na tę chorobę przypada na okres między styczniem a marcem.
Jeżeli zostaliśmy już zarażeni chorobą pomoże nam lekarz rodzinny. Przy objawach sugerujących grypę leczenie preparatami dostępnymi bez recepty albo sposobami domowymi jest nieskuteczne. Nie powstrzymuje to bowiem niszczycielskiej działalności wirusa ani nie zmniejsza ryzyka wystąpienia powikłań. Łagodzi tylko zewnętrzne objawy choroby, co dodatkowo usypia czujność pacjenta.
Najczęstszym powikłaniem grypy jest zapalenie płuc i oskrzeli. Są to choroby wywołane zarówno samym wirusem, jak i bakteriami, dla których grypa „przygotowuje podatny grunt” w drogach oddechowych. Częste są też zapalenia ucha środkowego, które mogą doprowadzić do częściowej utraty słuchu (zwłaszcza u dzieci), a w skrajnych wypadkach – nawet do głuchoty. U małych dzieci może dojść do biegunek, które mogą powodować ciężkie odwodnienia. U przewlekle chorych powikłania grypy mogą prowadzić do nasilenia napadów padaczkowych. Przy ciężkim zachorowaniu możliwe są nawet ostre psychozy z halucynacjami wzrokowymi i słuchowymi.
